Światowy Dzień Praw Konsumenta to święto niemal wszystkich Polaków. Dziś 80% polskich internautów kupuje online – to blisko 30 milionów osób, które zamawiają jedzenie, ubrania czy elektronikę, głównie przez smartfona. Izba Gospodarki Elektronicznej (e-Izba) przypomina: w cyfrowym świecie bezpieczeństwo e-konsumentów i jasne zasady gry to fundament, a nie dodatek.
Jak wynika z ostatniego raportu „Omni-commerce. Kupuję wygodnie” przygotowanego przez Izbę Gospodarki Elektronicznej i Mobile Institute, aż 93% internautów w Polsce dokonało zakupu online w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, a 100% deklaruje, że przynajmniej raz kupiło coś w internecie. Rozwój rynku cyfrowego oznacza jednak nie tylko wygodę i większy wybór produktów. To również nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem konsumentów, ochroną danych oraz przejrzystością zasad działania platform.
Zakupy mają być proste i bezpieczne
E-konsument nie chce czytać dziesiątek stron regulaminów. Chce konkretów: od kogo kupuje, jak może zwrócić towar i czy jego dane są bezpieczne. e-Izba stoi na stanowisku, że technologia ma służyć człowiekowi wspierać dalszy rozwój sektora. „15 marca to dzień, w którym przypominamy: jako e-konsument masz realną siłę. e-Izba jest po to, by ta siła była wspierana przez mądre i proste prawo. Dlatego klient, ten kupujący online, jak i offline, jest dziś w centrum regulacji cyfrowych. Jego bezpieczeństwo, przejrzystość obowiązujących zasad i realna możliwość egzekwowania swoich praw budują zaufanie do rynku. Bez tego dalszy rozwój gospodarki cyfrowej byłby niemożliwy” – mówi Patrycja Sass-Staniszewska, Prezes Izby Gospodarki Elektronicznej (e-Izby).
Konsument między światem online i offline
Dzisiejsze zakupy coraz rzadziej mają tylko jeden kanał. Konsument sprawdza produkt w Internecie, zamawia go przez aplikację, a odbiera w sklepie lub paczkomacie. Z raportu e-Izby wynika, że 71% klientów kupuje produkty tej samej marki zarówno online, jak i offline, a 75% uważa obecność marki w wielu kanałach sprzedaży za ważny czynnik wyboru.
Zakupy w kieszeni
Coraz częściej sklep internetowy mieści się po prostu… w kieszeni. Według raportu e-Izby 65% konsumentów korzysta ze smartfonów podczas zakupów online, a najwięcej transakcji (39%) jest finalizowanych właśnie na telefonie. Telefon staje się więc centrum codziennych decyzji zakupowych – od sprawdzenia opinii o produkcie, przez porównanie cen, aż po płatność i śledzenie dostawy. Ten trend oznacza, że ochrona konsumenta również musi nadążać za zmianami – bo granice między tradycyjnym handlem a e-commerce mocno się zacierają.
Transparentność zamiast zaskoczeń
Rozwój gospodarki cyfrowej w ostatnich latach przyspieszył także zmiany legislacyjne. W Unii Europejskiej wprowadzono nowe regulacje dotyczące platform cyfrowych i usług online, m.in. Digital Services Act (DSA) czy Digital Markets Act (DMA). Ich celem jest zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników internetu i większa odpowiedzialność platform za treści oraz sprzedawców działających w sieci. Eksperci podkreślają jednak, że regulacje muszą być projektowane w sposób proporcjonalny i technologicznie neutralny.
„Nie chodzi o to, aby tworzyć coraz więcej przepisów, lecz aby były one spójne i możliwe do stosowania w praktyce. Nadmiar regulacji może prowadzić do chaosu interpretacyjnego, który nie służy ani konsumentom, ani przedsiębiorcom. Kluczowe jest także zapewnienie spójności pomiędzy różnymi obszarami prawa – od ochrony danych osobowych, przez regulacje platform internetowych, aż po prawo konsumenckie. W praktyce firmy cyfrowe często muszą jednocześnie stosować przepisy z kilku różnych obszarów regulacyjnych. Jeśli te regulacje nie są ze sobą spójne, pojawiają się wątpliwości interpretacyjne. Dlatego potrzebujemy bardziej systemowego podejścia do prawa cyfrowego” – mówi Witold Chomiczewski, Pełnomocnik e-Izby ds. legislacji, kancelaria Lubasz i Wspólnicy.
Biała Księga Regulacji Cyfrowych
Właśnie dlatego środowisko branżowe, pod przewodnictwem Izby Gospodarki Elektronicznej, przygotowuje dokument, który ma uporządkować debatę o przyszłości regulacji rynku cyfrowego w Polsce. „Biała Księga Regulacji Cyfrowych e-Izby” zostanie zaprezentowana już 23 marca w Centrum Prasowym PAP w Warszawie. Publikacja będzie zawierała rekomendacje dotyczące m.in.: uproszczenia i uporządkowania regulacji cyfrowych, zwiększenia przejrzystości działania platform internetowych, zapewnienia równych zasad konkurencji na rynku cyfrowym oraz wzmocnienia ochrony konsumentów w handlu online.
Leave a Reply